Η έρευνα πραγματοποιήθηκε για λογαριασμό του Βιοτεχνικού Επιμελητηρίου Αθηνών (ΒΕΑ) από την εταιρία MARC A.E. σε αντιπροσωπευτικό δείγμα 450 επιχειρήσεων-μελών του ΒΕΑ στο διάστημα 27-28 Νοεμβρίου 2008.

Στόχος της έρευνας ήταν η καταγραφή των προβλημάτων που αντιμετωπίζουν οι επιχειρήσεις-μέλη του ΒΕΑ και οι τυχόν δυσκολίες που αντιμετωπίζουν στις συναλλαγές τους με τις τράπεζες.

Τα στοιχεία της έρευνας φανερώνουν ότι οι επιπτώσεις από την οικονομική κρίση επηρεάζουν ήδη την συντριπτική πλειοψηφία των μικρών και πολύ μικρών επιχειρήσεων.

Τα βασικά συμπεράσματα της έρευνας είναι τα εξής:

·         Οι 9 στις 10 μικρές και πολύ μικρές επιχειρήσεις έχουν πληγεί από την οικονομική κρίση.

Το 90% των επιχειρήσεων που είναι μέλη του ΒΕΑ αντιμετωπίζουν σε μεγάλο ή μικρότερο βαθμό προβλήματα λόγω της οικονομικής κρίσης και της ψυχολογίας 1 2 της αγοράς. Η μείωση τζίρου, η έλλειψη ρευστότητας και τα προβλήματα με τις τράπεζες αποτελούν βραχνά για την πλειοψηφία των μικρών και πολύ μικρών επιχειρήσεων. Χαρακτηριστικό είναι ότι μόνο το 8,2% των βιοτεχνών και επαγγελματιών δηλώνουν ότι δεν έχουν επηρεαστεί από την οικονομική κρίση.

·         Μείωση του τζίρου των μικρών επιχειρήσεων κατά 1/3

Το 83,1% των μελών του ΒΕΑ παρατηρεί μείωση του τζίρου της επιχείρησής τους το τελευταίο τρίμηνο σε σχέση με πέρισι.

Η μέση μείωση στον τζίρο των μικρών και πολύ μικρών επιχειρήσεων είναι της τάξης του 33,2%.

Αναλυτικότερα: Μείωση έως 20% αναφέρει το 25,9% των επιχειρήσεων, από 20% έως 35% αναφέρει το 27,7%, από 35% έως 50% αναφέρει το 20% ,ενώ μείωση πάνω από 50% του τζίρου δηλώνει το 9,4% των επιχειρήσεων. Καμία αξιοσημείωτη διαφορά σε σχέση με την αντίστοιχη περσινή περίοδο ανέφερε το 12,5%, ενώ αύξηση του τζίρου κατέγραψε το 4,5% των επιχειρήσεων.

·         Σοβαρό πρόβλημα ρευστότητας αντιμετωπίζουν οι 7 στις 10 μικρές επιχειρήσεις

Το 69,9% αντιμετωπίζει αυτή την περίοδο σοβαρό πρόβλημα ρευστότητας. Από την ανάλυση των στοιχείων της έρευνας προκύπτει ότι το σχετικά μεγαλύτερο πρόβλημα ρευστότητας το αντιμετωπίζουν οι πολύ μικρές ατομικές επιχειρήσεις (72,3%) οι οποίες αποτελούν και την πλειοψηφία των μελών του ΒΕΑ.

·         Προβλήματα στην συνεργασία με τις τράπεζες αντιμετωπίζουν ο 1 στους 4 βιοτέχνες και επαγγελματίες.

Το 23,1% των μικρών και πολύ μικρών επιχειρήσεων αντιμετωπίζει προβλήματα συνεργασίας με την τράπεζα την οποία συναλλάσσεται. Το μεγαλύτερο πρόβλημα σε σχέση με τις τράπεζες εντοπίζεται στις Ε.Π.Ε. και τις Α.Ε., όπου αναφέρονται προβλήματα από το 34,4%. 3

Αξίζει να τονισθεί ότι ο ένας στους οκτώ επαγγελματοβιοτέχνες (13,6%) εκλήθηαπό την τράπεζα που συνεργάζεται για επαναδιαπραγμάτευση των δανείων ή των πιστώσεων με δυσμενέστερους γι αυτόν όρους. Αυτό σημαίνει ότι από το σύνολο των επαγγελματοβιοτεχνών που έχει τέτοιου είδους συναλλαγές με τράπεζες, εκλήθη έως τώρα για επαναδιαπραγμάτευση ο ένας στους τέσσερις.

Σύμφωνα με τα στοιχεία της έρευνας το 40% όσων κληθήκαν για επαναδιαπραγμάτευση αναγκάστηκαν να συμφωνήσουν, ενώ το 60% είναι σε εκκρεμότητα.

·         Φρένο στις χρηματοδοτήσεις για τους  2 στους 3 επαγγελματοβιοτέχνες

Η μία στις τέσσερις επιχειρήσεις που ανήκουν στο ΒΕΑ (24,3%) έχει ζητήσει αυτή την περίοδο χρηματοδότηση από την τράπεζα. Μόνο το ένα στα τρία αιτήματα δανειοδότησης έγινε αποδεκτό από την τράπεζαμε τους ίδιους όρους που ίσχυαν και πριν. Στο 1/3 των περιπτώσεων η τράπεζα δέχτηκε μεν να χορηγήσει δάνειο αλλά με πιο δυσμενείς όρους, ενώ στο 1/3 των περιπτώσεων η απάντηση της τράπεζας ήταν αρνητική.

·         Στις αρχές του 2009 θα φανούν οι πραγματικές επιπτώσεις της κρίσης

Το 69,2% των επαγγελματοβιοτεχνών εκτιμά ότι η επιχείρησή του θα νοιώσει τις μεγαλύτερες επιπτώσεις τις κρίσης μέσα στο πρώτο εξάμηνο του 2009.

Η απαισιοδοξία των μελών του ΒΕΑ αποτυπώνεται και στις εκτιμήσεις για τον τζίρο του επόμενου έτους. Η συντριπτική πλειοψηφία των επαγγελματοβιοτεχνών αναμένει περαιτέρω μείωση του τζίρου για το 2009. Το 45,4% μάλιστα αναμένει σημαντική μείωση και το 29,6% μικρότερη. Τζίρο στα ίδια περίπου επίπεδα με τον φετινό αναμένει το 10,8% ενώ μόνο το 3,7% ελπίζει σε κάποια αύξηση.

·         3 στις 10 επιχειρήσεις σκέφτονται μείωση προσωπικού. Κινδυνεύουν περισσότερες από 18.000 θέσεις εργασίας

Ως συνέπεια των παραπάνω, προβάλλει έντονα η πιθανότητα σημαντικού αριθμού απολύσεων. Η σκέψη για μείωση του προσωπικού απασχολεί το 29,9% των μελών του ΒΕΑ. Μάλιστα το 18% θεωρούν αναπόφευκτο ένα τέτοιο ενδεχόμενο. Τα στοιχεία αυτά - αναγόμενα στις επιχειρήσεις που απασχολούν προσωπικό - οδηγούν στο συμπέρασμα ότι οι μισές από αυτές σκέφτονται μείωση προσωπικού. Σε απόλυτους αριθμούς και με την υπόθεση ότι κάθε επιχείρηση σκέφτεται να απολύσει μόνο έναν εργαζόμενο, οι εν δυνάμει άνεργοι από τις μικρές μεταποιητικές επιχειρήσεις της Αθήνας ανέρχονται στις 18.000.

·         Ανεπαρκή τα μέτρα της Κυβέρνησης

Ανεπαρκή κρίνονται τα μέχρι στιγμής μέτρα που έχει λάβει η κυβέρνηση για την αντιμετώπιση της χρηματοπιστωτικής κρίσης από τη μεγάλη πλειοψηφία των μελών του ΒΕΑ. Το 78,1% των ερωτώμενων κρίνει τα μέτρα ανεπαρκή ή μάλλον ανεπαρκή ενώ μόνο το 9,6% επαρκή ή μάλλον επαρκή.

Αίτημα για την δημιουργία τράπεζας με συμμετοχή του κράτους που να ασχολείται αποκλειστικά με την χρηματοδότηση των μικρών επιχειρήσεων.

Όσον αφορά το πλέον κατάλληλο μέτρο που πρέπει να ληφθεί για την αντιμετώπιση του προβλήματος της χρηματοδότησης των μικρών και πολύ μικρών επιχειρήσεων, οι επαγγελματοβιοτέχνες αναφέρουν με μεγαλύτερη ποσοστιαία συχνότητα (55%) την δημιουργία τράπεζας με συμμετοχή του κράτους που να ασχολείται αποκλειστικά με την χρηματοδότηση των μικρών επιχειρήσεων. Ακολουθούν, ως πλέον κατάλληλα μέτρα, η εγγύηση και επιδότηση του επιτοκίου από το κράτος καθώς και η αύξηση της χρηματοδότησης με καλύτερους όρους από τις τράπεζες.

·         Δηλώσεις του Προέδρου ΒΕΑ

Ο Πρόεδρος του ΒΕΑ Παύλος Ραβάνης, κατά την παρουσίαση της έρευνας επισήμανε ότι πρόκειται για μια έρευνα που αναδεικνύει τα προβλήματα ρευστότητας, μείωσης τζίρου, τα προβλήματα επιχειρήσεων στις σχέσεις με τις τράπεζες, τις εκτιμήσεις και τους φόβους των μελών του ΒΕΑ για τη χρονιά που έρχεται.

Σε ερώτηση σε σχέση με πιθανή μείωση των ημερών εργασίας με αντίστοιχη μείωση των αποδοχών των εργαζομένων ο κ. Ραβάνης δήλωσε: «Θεωρούμε ότι εργοδότες και εργαζόμενοι – ειδικά όταν πρόκειται για μικρές και πολύ μικρές επιχειρήσεις – βρισκόμαστε στο ίδιο καράβι. Όταν το καράβι βουλιάζει δεν πετάμε τους ανθρώπους στη θάλασσα, αλλά παίρνουμε μέτρα προστασίας. Είμαστε αντίθετοι με οποιαδήποτε μείωση των ημερών εργασίας και κάθε μείωση των αποδοχών των εργαζομένων».